جعبه ابزار پرسشگری

یکی از ابزارهای مهم ما در همراهی کودک در تفکر و یادگیری، طرح پرسشهای مناسب است. پرسشهای ما می توانند گفتگوی ما و کودکان را غنا بخشند.

دانش آموز کلاس اول به مربی می گوید:ِ«عمو/خاله! واسم کفشدوزک پیدا می کنی؟»

ساده ترین اتفاق، پاسخگویی به حالت صفر و یکی است:

• حالت صفر: نه عمو! الان وقت ندارم یا نه عمو! نباید کفشدوزکها رو بگیریم!
• حالت یک: آره عمو! یه کم صبر کن ... بیا! بگیرش! مراقب باش نمیره!!

این پرسش و دعوت کودک، فرصتی مغتنم است برای یادگیری با هم!

جمله ی «عمو/خاله! واسم کفشدوزک پیدا می کنی» آغاز یک ارتباط انسانی است. می توانیم آن را با پرسشهای مناسب غنی کنیم!

- «کفشدوزک! آره چه عالی! اینجا کفشدوزک داره؟ به نظر تو کجاها میتونیم کفشدوزک پیدا کنیم؟»

جعبه ابزار ایشان دارای 5 پرسش نیرومند است:

- درباره ... چی فکر می کنی؟

- چرا اینطور فکر می کنی؟

- از کجا اینو می دونی؟

- درباره ... می تونی برام بیشتر بگی؟

- الان چه سوالایی درباره ... داری؟

1

- «عمو/خاله! واسم کفشدوزک می گیری؟»

: درباره اینکه کجا می تونیم پیداش کنیم چی فکر می کنی؟ فکر می کنی کجاها بتونیم پیداش کنیم؟ فکر می کنی کجا دنبالش بگردیم؟

- «رو گلا رو بگردیم»

2

: (همینطور که با هم به سمت بوته گل می رویم) چرا فکر می کنی میشه رو این گلا کفشدوزک پیدا کرد؟

- «واسه اینکه کفشدوزک غذاش این گلاست»

3

: (همینطور که با هم پشت و روی برگها را می گردیم) از کجا می دونی این گلا غذای کفشدوزکن؟

- «توی باغچه مون دیدم... تو یه فیلم دیدم یا ...»

در اینجا می توان بر حسب گفتگوی کودک پرسشهای دقیقی درباره آنچه مشاهده کرده طرح کرد مثلا:

فقط رو این گلا دیدیشون یا روی گلهای دیگه هم ... (+ سوال کمکی: چطوری متوجه شدی که کفشدوزکه داره گل رو می خوره؟)

4

- میتونی یه کم بیشتر درباره غذای کفشدوزکها برام بگی؟ میتونی یه کم بیشتر درباره محل زندگی کفشدوزکها برام بگی؟ (می توانید این سوالها را با توجه به موقعیت ساده تر کنید و کمک کنید کودک پله پله مطالب بیشتری درباره کفشدوزکها ارائه دهد : کفشدوزکا چیا می خورن؟ ... دیگه چیا می خورن؟ دیگه درباره کفشدوزکا چی میدونی؟ کجاها زندگی می کنن؟ دیگه فکر می کنی کجاها زندگی کنن؟ )

5

- چه سوالایی درباره کفشدوزکا داری؟ الان دوست داری چه چیزای دیگه ای دربارشون بدونی؟

می توانیم در مورد هر یک از موضوعات گفتگو این5 مدل سوال را به کار ببریم. مثلا اگر گفتگویمان به موضوع غذای کفشدوزک کشید می توانیم با همین 5 دسته سوال از تفکر او در مورد این موضوع حمایت کنیم.

ممکن است دراین بوته نتوانیم کفشدوزک پیدا کنیم. حالا همین پرسشها کمک می کنند تا قدم بعدی فعالیت را با هم پیش ببریم. ممکن است او پیشنهاد تازه ای داشته باشد یا نه! می توانیم از این جعبه ابزار کمک بگیریم و گفتگو و تفکرمان را غنی کنیم.

حرف پایانی

دنبال کفشدوزک گشتن فرصتی است برای تجربه یک ارتباط انسانی. در این ارتباط علاوه بر جعبه ابزار پرسشگری، جعبه ابزار عشق و مهر و خیلی جعبه ابزارهای دیگر را هم به کار می گیریم. اگر این جعبه ابزارهایمان بسته باشد و فقط جعبه پرسشگری را باز کنیم، فضای گفتگویمان بیشتر به بازجویی و درس پرسیدن شبیه خواهد شد و احتمالا دیگر کودکی ما را دعوت به جستجو برای یافتن کفشدوزک نکند!

خوب است جعبه ابزار عشق، جعبه ابزار نشاط و سبکدلی و ... را هم در این لحظه های با هم بودن باز کنیم و به کار ببریم!

برای مطالعه:

لینک مقاله خانم آلبر در سایت Edutopia :

http://www.edutopia.org/blog/five-powerful-questions-teachers-ask-students-rebecca-alber

6/9/1396