آخرین مطالب
امکانات وب
سلام همراهان گرامی
امروز برای شما از زنگ علوم هفته پیش سه شنبه (2/9/1395) با کلاس دومی ها می نویسم. در این روز اتفاق خیلی مهمی افتاد: برف بارید! و آن قدر بارید که خیابانها سفیدپوش شدند!
مقدمه ماجرا
صبح سه شنبه، دانه های برفی که در راه مدرسه روی گونه هایم می نشستند را با تمام وجود حس می کردم. چند لحظه مهمان صورتم بودند و بعد زود محو می شدند خنکای دانه دانه شان را احساس می کردم. خنکایی که فقط چند لحظه حس می کردم. این ارتباط صبحگاهی با دانه های برف انگار پیامی از طرف آنها برایم داشت:«در کلاس علوم امروز، ما را فراموش نکن!»
وقتی وارد مدرسه شدم کودکانی را دیدم که هرکدام به شکلی با برف مرتبط شده بودند. آدم برفی درست می کردند، سر می خوردند، گلوله های برف را به هم پرتاب می کردند، با پاهایشان روی برفها عدد می نوشتند، برف را می خوردند!، رد کفششان روی برف را مشاهده می کردند...
همراه و هم شوق شدن با کودکان در این برف بازی صبحگاهی، برای من پیامی داشت: «در کلاس علوم امروز، برف را فراموش نکن!»
گفتگو با کودک کنجکاوی که مشتاقانه دوست دارد امتحان کند که آیا می تواند شکل عنکبوت کف کفشش را روی برف مشاهده کند مرا هم مشتاق کرد که :«کلاس علوم امروز را برفی کنیم!»
فکرهای من
حالا که برف حواس مختلف کودکان را درگیر کرده، می توان در کلاس امروز هم بستری برای مشاهده برف ایجاد کرد. اما چگونه؟!
با چه سوالهایی می توانم کودکان کنجکاو را با تک تک دانه های برف مرتبط کنم. بگذارید اول از همه چند سوال از خودم بکنم شاید ذهنم راه بیفتد:
دانه های برف چه شکلی هستند؟
آیا همه دانه های برف شکل همدیگرند؟
دانه های برف چه طعمی دارند؟
دانه های برف چه بویی دارند؟
اگر یک دانه برف خیلی خیلی بزرگ (خیالی!) را با انگشتانم لمس کنم چه ویژگی هایی از آن را سرانگشتانم کشف خواهند کرد؟!
و ...
تصمیم گرفتم از دیدن شروع کنم! می توانیم امروز بستری ایجاد کنیم که بچه ها دانه های برف را دقیق ببینند و پی ببرند که دانه ها شکلهای متفاوتی دارند! می توانند از کشف زیبایی هر دانه برف هم لذت ببرند
خوب! حالا برویم به زنگ علوم ... به احترام برف، امروز کارهایی که از قبل طراحی کرده بودیم جای خود را به این فعالیتها خواهند داد!
گفتگوی کوتاه اولیه
در کلاس، پس از سلام و احوالپرسی اولیه، این سوال را از دانش آموزان پرسیدم: «بیرون امروز چه خبره؟!»
- داره برف میاد
- هوا خیلی سرده
- من که یخ زدم
- ترافیک هم شده بود...
و ...
زنگ تفریح که بیرون بودین چه چیزایی مشاهده کردین؟
- برف
- برف رو زمین فوتبال...
- برف رو درختا...
- روی زمین می شد سر خورد لیز شده بود
- آسمون ابری
- ...
: بین زمین و آسمون چی دیدین؟
- برف!
- دونه های برف!
: دونه های برفو دیدین؟
- آره!
: چه شکلین دونه های برف؟
- سفیدن
- گردن
- دونه هاشو از نزدیک ندیدیم
- من تو تلویزیون دیدم شکل ستاره است
- و ...
: دوست دارین شکلایی که گفتین رو نقاشی کنین؟ اگه تا حالا ندیدین اون شکلی که فکر می کنینو بکشین!
نقاشی کردن دانه های برف
بچه ها مشغول کشیدن نقاشی شدند و در هنگام کار معلم با توجه به نقاشی هر دانش آموز، با گفتگو و طرح پرسشهای مناسب از تفکر وی حمایت میکرد.
این برفو که کشیدی از کجا دیدی؟
چرا برفو فکر می کنی این شکلیه؟
فکر می کنی شکل دیگه ای هم هست؟
و ...
پس از این بخش، معلم درباره عکاسی به نام آقای «بنتلی» برای دانش آموزان صحبت کرد که یکی از اولین افرادی بوده که از دانه های برف عکس گرفته است.
تعدادی از نقاشی های دانش آموزان
نمایش فیلم
در این بخش فیلمی کوتاه از مجموعه عکسهای آقای بنتلی در کلاس به نمایش درآمد.
(با کلیک روی تصویر زیر می توانید فیلم را دانلود کنید.)
از دیدن شکلهای زیبا و متنوع دانه های برف شگفت زده شدیم. بچه ها از شمردن شاخه های اصلی دانه های برف به این نتیجه رسیدند که برفها 6 شاخه اصلی دارند.
- این وسطش شکل توپ می موند
- وسط این شکل بشقاب بود
- انگار وسطشم یه دونه برف دیگه است
- و ...
: حالا دوست دارین بریم بیرون دونه های برف رو ببینیم؟
بچه ها بسیار مشتاق بودند. برای دیدن بهتر دانه های برف به هر دانش آموز تکه ای مقوای سیاه (حدود 4*10 که در جای خنکی نگهداری شده بود) داده شد. در شکل زیر نمونه ای از این مقواها را می بینید.
مشاهده دانه های برف درحیاط
به این ترتیب به حیاط رفتیم و برفهایی که روی کاغذسیاه می نشست را مشاهده کردیم. کم کم دیدیم می توانیم روی دستکش و آستین لباسمان و همینطور موهای همدیگر هم دانه های برف را پیدا کنیم!
شکلهای مختلفی را دیدیم. جالبترین شکلی که دیدیم دانه برفی بود که 7 شاخه داشت! بعضی از دانه های برف کوچکتر بودند و بعضی ها درشت تر!
برای دیدن هر دانه برف خیلی فرصت زیادی نداشتیم. هر دانه برف برای مدت کوتاهی روی کاغذمان می ماند و بعد تبدیل به آب می شد!
بعضی ها چند دانه برف را هم خوردند!
مثل آبه هیچ مزه ای نداره!
این فعالیت فرصتی بود برای ما که این بار «دانه های برف» را مشاهده کنیم. در هنگام کار از ذره بین هم برای دیدن آنها استفاده کردیم.
این پیشنهاد از طرف بچه ها مطرح شد که «برفو زیر میکروسکوپم ببینیم!» و درباره اینکه چه کار کنیم که دانه های برف زود آب نشود هم پیشنهادهایی داشتند:
- اون شیشه که برفو میذارین روش رو قبلش بذاریم تویخچال... اصلا بذاریم تو فریزر ...
- میکروسکوپو بذاریم بیرون سرد شه همونجا ببینیم
- ازشون عکس هم بندازیم!
- و ....
و حالا منتظریم که دوباره برف بیاید. شاید بتوانیم این بار دقیقتر دانه های زیبای برف را ببینیم!
می توانیم دفعه بعد که برف بارید برای دیدن دانه های زیبایش وقت بگذاریم و زیبایی منحصر به فرد تک تک آنها را کشف کنیم!
تیم طراحی، اجرا و مستندسازی
امیر میرسعید
افسانه سلیمانی
مریم کاظمی نژاد
موضوعات مرتبط: گزارش کلاس، گزارش تصویری، علوم دوم
برچسبها: مشاهده, برف, دانه های برف پنجره ای به کلاس علوم ما...